Επιμέλεια Νίκος Αρβανίτης (Με αφορμή την ανάλυση του Ιωάννη Μυλωνέλη)
Συμπληρώνοντας μία εβδομάδα από την έναρξη των εκτεταμένων επιχειρήσεων στο Ιράν, η ελληνική κοινή γνώμη παρακολουθεί τις εξελίξεις μέσα από ένα καταιγισμό «έκτακτων ειδήσεων». Ωστόσο, η αποσπασματική και συχνά αποϊστορικοποιημένη κάλυψη των ΜΜΕ φαίνεται να συσκοτίζει αντί να φωτίζει τα πραγματικά αίτια και τις συνέπειες μιας σύγκρουσης που αναδιαμορφώνει τον χάρτη της Μέσης Ανατολής.
Η Δημοσιογραφία των Διπόλων
Είναι πλέον δομικό χαρακτηριστικό της σύγχρονης ενημέρωσης να οργανώνεται γύρω από απλουστευτικά δίπολα: «Δύση-Ιράν», «Δημοκρατία-Θεοκρατία», «Σταθερότητα-Απειλή». Αυτά τα σχήματα, αν και εξυπηρετούν την επικοινωνιακή ταχύτητα, ακυρώνουν την πολυπλοκότητα των γεωπολιτικών διεργασιών. Ο πόλεμος δεν είναι μια «ξαφνική ανάφλεξη», αλλά το αποτέλεσμα στρατηγικών δεκαετιών.
Η Εικόνα ως Δούρειος Ίππος
Ήδη από το 2002, είχε διατυπωθεί το δόγμα ότι η «αλλαγή καθεστώτος» στο Ιράν θα μπορούσε να προέλθει μέσα από την πολιτισμική υπονόμευση και τις ροές πληροφοριών. Σήμερα, βλέπουμε αυτή τη στρατηγική να περνά από το «μαλακό» επίπεδο της προπαγάνδας στην «υπέρμετρα σκληρή» βία των βομβαρδισμών. Η επίθεση στο ηγετικό συγκρότημα (Beit-e Rahbari) δεν ήταν μόνο επιχειρησιακή, αλλά και συμβολική: ένα πλήγμα στην καρδιά της ιρανικής κυριαρχίας.
Το Παράδοξο της Διαδοχής και το «Μαρτύριο»
Παρά τις προσδοκίες για εσωτερική κατάρρευση μετά τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, η ιστορία και η δομή της Ισλαμικής Δημοκρατίας διδάσκουν το αντίθετο. Το σύστημα δεν είναι προσωποπαγές· είναι μια «εκλογική απολυταρχία» με ισχυρούς μηχανισμούς διαδοχής. Επιπλέον, στη σιιτική μνήμη, ο θάνατος του ηγέτη από ξένα πυρά δεν προσλαμβάνεται ως ήττα, αλλά ως μαρτύριο. Αυτό το αφήγημα της «Ιερής Άμυνας» (defāʿ-e moqaddas) λειτουργεί ως μηχανισμός εσωτερικής συσπείρωσης, μετατρέποντας τη στρατιωτική βία σε ηθικό καύσιμο για την επιβίωση του καθεστώτος.
Αλλαγή Καθεστώτος ή Τυφλή Καταστροφή;
Η ιστορία των αμερικανικών επεμβάσεων για αλλαγή καθεστώτος (από το πραξικόπημα του 1953 έως το Ιράκ) δείχνει ότι σπάνια παράγεται ένα σταθερό δημοκρατικό σύστημα. Χωρίς χερσαίες επιχειρήσεις ή μια αυθεντική εσωτερική εξέγερση —που προς το παρόν δεν φαίνεται να εκδηλώνεται λόγω του κλίματος φόβου— η τρέχουσα αεροπορική εκστρατεία κινδυνεύει να παράγει τεράστια καταστροφή χωρίς καθαρό πολιτικό «τέλος».
Στο RodopiPress επιλέγουμε να κοιτάμε πέρα από τη λάμψη των εκρήξεων. Ο πόλεμος στη νοτιοδυτική Ασία απαιτεί βαθύτερη κατανάλωση και λιγότερη κραυγάζουσα δημοσιογραφία. Η ελευθερία και η δικαιοσύνη δεν επιβάλλονται με «έξυπνες βόμβες», ειδικά όταν αυτές αγνοούν την ιστορική μνήμη ενός ολόκληρου λαού.
Σημείωση: Το πλήρες κείμενο του Ιωάννη Μυλωνέλη μπορείτε να το δείτε εδώ.
