Στους δρόμους και τα μπλόκα επιστρέφουν οι αγρότες της Ροδόπης, σε μια κινητοποίηση που, όπως τονίζουν, δεν είναι πρόσκαιρη, αλλά αποτέλεσμα συσσωρευμένης οργής και απόγνωσης. Η πραγματικότητα της ελληνικής υπαίθρου περιγράφεται πλέον ως μη βιώσιμη, με τους παραγωγούς να κάνουν λόγο για «αποδεκατισμό» του εισοδήματός τους και συνθήκες που απειλούν την επιβίωση του κλάδου.
Το κόστος παραγωγής και η «ασυδοσία» των μεσαζόντων
Σύμφωνα με τους αγρότες, το κόστος παραγωγής έχει εκτοξευθεί, ξεπερνώντας σε πολλές περιπτώσεις τα αναμενόμενα έσοδα. Το πετρέλαιο και το ρεύμα παραμένουν ακριβά, ενώ οι αυξήσεις σε λιπάσματα και ζωοτροφές κυμαίνονται μεταξύ 30% και 70%. Την ίδια ώρα, οι τιμές πώλησης των προϊόντων από τον παραγωγό παραμένουν καθηλωμένες ή βαίνουν μειούμενες, καθιστώντας κάθε καλλιεργητική χρονιά ζημιογόνα, ιδιαίτερα για τους μικροκαλλιεργητές.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα της στρέβλωσης στην αγορά είναι λχ οι τιμές των προϊόντων που ενώ στο ράφι πωλούνται προς 1,80-2,50 ευρώ το κιλό, ο παραγωγός πληρώνεται μόλις 40-60 λεπτά. Το χάσμα αυτό αποδίδεται σε ένα ανεξέλεγκτο δίκτυο μεσαζόντων, το οποίο, όπως καταγγέλλουν οι αγρότες, λειτουργεί με καθεστώς ασυδοσίας. Παραγωγοί ηλικίας 35-45 ετών αναφέρουν χαρακτηριστικά πως, παρά την 12ωρη καθημερινή εργασία, «μπαίνουν μέσα» οικονομικά.
Η απάντηση στα κυβερνητικά μέτρα
πέναντι στην οργή του αγροτικού κόσμου, η κυβέρνηση προτάσσει μέτρα στήριξης όπως η επιστροφή του ΕΦΚ στο πετρέλαιο, ενισχύσεις μέσω ΠΣΕΑ (Κρατικές Οικονομικές Ενισχύσεις), ψηφιακές εφαρμογές και ευρωπαϊκά προγράμματα. Ωστόσο, η απάντηση των αγροτών «επί του πεδίου» είναι ότι «η γη δεν καλλιεργείται με επιδόματα». Χαρακτηρίζουν τα μέτρα αποσπασματικά και ετεροχρονισμένα, τονίζοντας πως δεν καλύπτουν το υπέρογκο ενεργειακό κόστος ούτε θωρακίζουν τον παραγωγό.
Επιπλέον, τα διοικητικά προβλήματα και τα σκάνδαλα σε οργανισμούς όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ, μεταθέτουν τη συζήτηση από τις χρόνιες παθογένειες, επιτείνοντας την ανασφάλεια.
Το Υπόμνημα με τα 10 αιτήματα
Μέσα σε αυτό το κλίμα, και παρά την έλλειψη κεντρικού συντονισμού, οι αγρότες της Ροδόπης επιχειρούν να ιεραρχήσουν τα αιτήματά τους, προετοιμάζοντας υπόμνημα στον Πρωθυπουργό και το ΥΠΑΑΤ με τις βασικές διεκδικήσεις τους.
Οι δέκα βασικοί άξονες διεκδίκησης είναι:
-
Άμεση διευθέτηση των καθυστερήσεων στις επιδοτήσεις.
-
Παρεμβάσεις για τη σταθεροποίηση των τιμών των αγροτικών προϊόντων.
-
Μείωση του κόστους παραγωγής (ρεύμα, πετρέλαιο, εφόδια).
-
Διαφάνεια στην κατανομή των επιδοτήσεων.
-
Μείωση εισφορών ΕΛΓΑ και άμεση αποζημίωση ζημιών.
-
Ολοκλήρωση έργων υποδομών.
-
Αποζημιώσεις για τη φετινή ξηρασία.
-
Άμεση καταβολή του Μέτρου 23 χωρίς περικοπές.
-
Επανάληψη και υλοποίηση αναδασμών.
-
Μείωση ορίων συνταξιοδότησης.
Η τοπική διάσταση και η κυκλοφορία
Σε τοπικό επίπεδο, παρατηρούνται τάσεις εργαλειοποίησης των κινητοποιήσεων από πρόσωπα που επιχειρούν να αντλήσουν πολιτικό κεφάλαιο, εκμεταλλευόμενα την αγανάκτηση των αγροτών. Οι ίδιοι οι αγρότες, ωστόσο, εστιάζουν στην ουσία των αιτημάτων τους.
Ως ένδειξη καλής θέλησης προς την τοπική κοινωνία, ο Αγροτικός Σύλλογος Κομοτηνής ανακοίνωσε ότι αφήνει ανοικτό τον δυτικό κόμβο (έξοδος Κομοτηνής) για την εξυπηρέτηση των οδηγών. Προτείνεται στα βαρέα οχήματα να εξέρχονται μετά την πόλη και να εισέρχονται εκ νέου από τον Ίασμο, ώστε να αποφευχθεί η κυκλοφοριακή συμφόρηση στο κέντρο.
