Κομοτηνή χωρίς νερό: Πού είναι ο μηχανισμός όταν μια ολόκληρη περιοχή διψά;
Το ρήγμα εντοπίστηκε και τα συνεργεία επιχειρούν. Όμως πίσω από τη βλάβη αναδύονται πολύ μεγαλύτερα ερωτήματα: υγειονομική προστασία, υδροφόρες, τουρισμός, Πολιτική Προστασία, δυνατότητα συνδρομής των Ενόπλων Δυνάμεων και ένας διοικητικός μηχανισμός που δεν έγινε ορατός όταν χρειάστηκε
Γράφει ο Νίκος Αρβανίτης
UPDATE – Συνεχίζονται οι εργασίες στον παλιό αγωγό, χωρίς νερό παραμένουν οι οικισμοί
Σε εξέλιξη παραμένουν οι εργασίες της ΔΕΥΑΚ για την αποκατάσταση των βλαβών στον παλιό αγωγό που υδροδοτεί Υφαντές, Παραδημή, Μεσοχώρι, Μεγάλο και Μικρό Κρανοβούνι, με τους κατοίκους να συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υδροδότησης.Μέχρι στιγμής έχουν εντοπιστεί δύο βλάβες. Μετά την αποκατάσταση της πρώτης, νέα διαρροή εντοπίστηκε το πρωί στην περιοχή πίσω από το Πανθρακικό Στάδιο, όπου τα συνεργεία πραγματοποιούν πολύωρες εργασίες.Το πρωί πραγματοποιήθηκε σύσκεψη στα γραφεία της ΔΕΥΑΚ, ενώ σύμφωνα με τον πρόεδρο της Επιχείρησης Κίμωνα Λεχούδη υπάρχει συγκρατημένη αισιοδοξία ότι, εφόσον δεν εμφανιστεί νέα διαρροή, μετά την ολοκλήρωση των εργασιών θα καταστεί δυνατή η επαναφορά της υδροδότησης.Το κρίσιμο στοιχείο πλέον είναι εάν η αποκατάσταση των δύο βλαβών θα επαρκέσει ή εάν το γερασμένο δίκτυο κρύβει και άλλες διαρροές.
Το ρήγμα στον κεντρικό αγωγό εντοπίστηκε πίσω από το Πανθρακικό Στάδιο και τα συνεργεία της ΔΕΥΑ Κομοτηνής συνεχίζουν την προσπάθεια αποκατάστασης της υδροδότησης στους οικισμούς που δοκιμάζονται από την έλλειψη νερού. Είχε προηγηθεί μικρότερη βλάβη, η οποία δεν επαρκούσε για να εξηγήσει την πλήρη απώλεια πίεσης, με αποτέλεσμα να ακολουθήσει αναζήτηση κατά μήκος του δικτύου μέχρι τον εντοπισμό του σοβαρότερου προβλήματος.
Αυτή είναι η τεχνική πλευρά.
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά, η οποία όσο περνούν οι ώρες γίνεται σημαντικότερη από το ίδιο το ρήγμα: τι συμβαίνει όταν ολόκληροι οικισμοί μένουν επί μακρόν χωρίς επαρκή υδροδότηση και ποιος μηχανισμός αναλαμβάνει τη διαχείριση των συνεπειών;
Διότι η έλλειψη νερού δεν είναι απλώς μια τεχνική δυσλειτουργία της ΔΕΥΑΚ.
Είναι ζήτημα δημόσιας υγείας, πολιτικής προστασίας, καθημερινής διαβίωσης και τοπικής οικονομίας.
Και σε αυτή την κρίση ο συνολικός αυτός μηχανισμός δεν έγινε επαρκώς ορατός.
Η δημόσια εικόνα επικεντρώθηκε κυρίως στον πρόεδρο της ΔΕΥΑΚ Κίμωνα Λεχούδη, ο οποίος βρίσκεται στο πεδίο, ενημερώνει για τις εργασίες και ανακοίνωσε τη διανομή εμφιαλωμένου νερού. Η παρουσία του είναι θεσμικά αυτονόητη και ασφαλώς θετική. Δεν είναι όμως αυτό το ζητούμενο.
Το ζητούμενο είναι πού βρίσκεται το σύστημα πίσω από το πρόσωπο.
Γιατί μια οργανωμένη διοίκηση δεν μπορεί να εξαρτάται από το πόσο θα «τρέξει» ένας πρόεδρος ούτε να χρειάζεται κάθε κρίση έναν προσωπικό πρωταγωνιστή.
Κι όμως, ήδη στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οικοδομείται μια εικόνα του «Κίμωνα που τρέχει», του ανθρώπου που «βγάζει τα κάστανα από τη φωτιά», με επαινετικά σχόλια και μια σαφή προσωποποίηση της διαχείρισης.
Δεν υπάρχει στοιχείο που να μας επιτρέπει να αποδώσουμε στον ίδιο πρόθεση πολιτικής αυτοπροβολής. Υπάρχει όμως ένα αντικειμενικό επικοινωνιακό αποτέλεσμα: μέσα από μια κρίση δημόσιας υποδομής αναδεικνύεται ένα πρόσωπο, την ώρα που παραμένουν στο ημίφως οι υπηρεσίες και οι μηχανισμοί που θα έπρεπε να έχουν τον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Και το ζήτημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο όταν ανοίξουμε το κάδρο πέρα από την επισκευή του αγωγού.
Υπάρχει υγειονομικό πρωτόκολλο;
Όταν μια περιοχή μένει επί ώρες ή ημέρες με προβληματική υδροδότηση, η πρώτη διάσταση που οφείλει να εξετάζεται είναι η υγειονομική.
Μετά την αποκατάσταση μιας σοβαρής θραύσης και την επαναφορά της πίεσης, ποια διαδικασία προβλέπεται για τον έλεγχο της ποιότητας του νερού; Θα πραγματοποιηθούν δειγματοληψίες; Θα υπάρξει επίσημη ενημέρωση για το πότε το νερό μπορεί να χρησιμοποιείται χωρίς επιφύλαξη για πόση και μαγείρεμα; Υπάρχει συνεννόηση με τις αρμόδιες υγειονομικές υπηρεσίες;
Και μέχρι την πλήρη αποκατάσταση, τι προβλέπεται για ανθρώπους που δεν μπορούν να μετακινηθούν για να προμηθευτούν εμφιαλωμένο νερό;
Τι γίνεται με ηλικιωμένους, άτομα με κινητικά προβλήματα και οικογένειες χωρίς μεταφορικό μέσο;
Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στη διανομή μερικών παλετών και σε ένα πραγματικό σχέδιο έκτακτης υδροδότησης.
Πού είναι οι υδροφόρες;
Και εδώ προκύπτει ίσως το απλούστερο ερώτημα:
Πού είναι οι υδροφόρες;
Εφόσον οικισμοί αντιμετωπίζουν παρατεταμένο πρόβλημα υδροδότησης, εξετάστηκε η ανάπτυξη πιστοποιημένων υδροφόρων ή δεξαμενών σε προκαθορισμένα σημεία;
Διαθέτει ο Δήμος ή η ΔΕΥΑΚ κατάλληλα μέσα;
Εάν όχι, ζητήθηκαν από άλλον Δήμο, την Περιφέρεια ή άλλον δημόσιο φορέα;
Υπήρξε αίτημα ενεργοποίησης πρόσθετων μέσων μέσω της Πολιτικής Προστασίας;
Η ανακοίνωση για δύο παλέτες εμφιαλωμένου νερού ανά οικισμό αποτελεί βοήθεια. Δεν μπορεί όμως από μόνη της να θεωρείται ολοκληρωμένος σχεδιασμός εναλλακτικής υδροδότησης όταν δεν είναι γνωστό πόσο θα διαρκέσει μια σοβαρή βλάβη.
Ζητήθηκε συνδρομή από τον Στρατό;
Στην Κομοτηνή και γενικότερα στη Θράκη υπάρχει ισχυρή παρουσία στρατιωτικών σχηματισμών και υποδομών.
Το ερώτημα λοιπόν είναι θεμιτό:
Εξετάστηκε ή ζητήθηκε, μέσω των προβλεπόμενων θεσμικών διαδικασιών, δυνατότητα συνδρομής των Ενόπλων Δυνάμεων, εφόσον υπήρχαν διαθέσιμα κατάλληλα μέσα και εφόσον η διάρκεια και η έκταση του προβλήματος το δικαιολογούσαν;
Δεν υποστηρίζουμε ότι ο Στρατός είχε αυτομάτως υποχρέωση να παρέμβει. Ούτε ότι διαθέσιμα στρατιωτικά μέσα μπορούν απλώς να κινητοποιούνται χωρίς τις προβλεπόμενες διαδικασίες.
Ρωτάμε κάτι συγκεκριμένο:
Ζητήθηκε συνδρομή;
Και αν όχι, γιατί κρίθηκε ότι δεν ήταν απαραίτητη;
Αυτό ακριβώς σημαίνει οργανωμένη διαχείριση κρίσης: πρώτα καταγράφεις τις ανάγκες και στη συνέχεια κινητοποιείς όσα θεσμικά διαθέσιμα μέσα απαιτούνται.
Και η Πολιτική Προστασία;
Το ίδιο ερώτημα αφορά και την Πολιτική Προστασία.
Μια παρατεταμένη διακοπή υδροδότησης μέσα στον Αύγουστο δεν αφορά μόνο τη ΔΕΥΑΚ ως τεχνικό φορέα.
Πότε μια τέτοια κατάσταση περνά από το επίπεδο της «βλάβης» στο επίπεδο μιας οργανωμένης έκτακτης διαχείρισης;
Υπήρξε σχετική εκτίμηση;
Υπήρξε συντονισμός Δήμου, ΔΕΥΑΚ, Περιφέρειας και άλλων υπηρεσιών;
Υπήρξε καταγραφή διαθέσιμων υδροφόρων, δεξαμενών και σημείων διανομής;
Εάν όλα αυτά έγιναν, πρέπει να παρουσιαστούν.
Εάν δεν έγιναν, πρέπει να εξηγηθεί γιατί.
Υπάρχει και ο τουρισμός
Υπάρχει, τέλος, μια παράμετρος που συχνά αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα, αλλά δεν είναι.
Βρισκόμαστε στην καρδιά της τουριστικής περιόδου.
Τι εικόνα δημιουργεί για μια περιοχή το γεγονός ότι οικισμοί αντιμετωπίζουν παρατεταμένα προβλήματα υδροδότησης;
Τι συμβαίνει με καταλύματα, χώρους εστίασης και άλλες επιχειρήσεις που εξαρτώνται από την αδιάλειπτη παροχή νερού;
Υπήρξε καταγραφή των επιπτώσεων στην οικονομική δραστηριότητα;
Υπήρξε ειδική ενημέρωση των επαγγελματιών;
Διότι δεν μπορούμε από τη μία να συζητούμε διαρκώς για «τουριστική ανάπτυξη» της Ροδόπης και από την άλλη να θεωρούμε ότι η αξιοπιστία των βασικών υποδομών δεν αποτελεί μέρος του τουριστικού προϊόντος.
Ο επισκέπτης δεν αξιολογεί μόνο τις παραλίες και τις εκδηλώσεις.
Αξιολογεί εάν υπάρχει νερό, καθαριότητα, πρόσβαση και στοιχειώδης λειτουργία των υποδομών.
Και ο αγωγός ήταν ήδη γνωστό ότι πρέπει να αλλάξει
Όλα τα παραπάνω αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή η ανάγκη αντικατάστασης του συγκεκριμένου αγωγού δεν εμφανίστηκε σήμερα.
Υπάρχει, σύμφωνα με τη διοίκηση της ΔΕΥΑΚ, ολοκληρωμένη μελέτη για την αντικατάσταση του αγωγού Μεσοχωρίου–Παραδημής και αναμένεται χρηματοδοτικό πρόγραμμα από την Περιφέρεια ΑΜΘ.
Άρα πρέπει πλέον να παρουσιαστούν συγκεκριμένα στοιχεία.
Πότε συντάχθηκε η μελέτη; Πότε εγκρίθηκε; Πότε υποβλήθηκε; Ποιος είναι ο προϋπολογισμός; Σε ποιο στάδιο βρίσκεται; Τι ακριβώς αναμένεται από την Περιφέρεια και σε ποιον χρονικό ορίζοντα;
Παράλληλα, πρέπει να απαντηθεί και το τεχνικό ερώτημα των προηγούμενων διακοπών και επαναϋδροδοτήσεων. Δεν υπάρχει σήμερα τεκμηρίωση ότι αυτές προκάλεσαν τις θραύσεις και οποιοδήποτε τέτοιο συμπέρασμα θα ήταν πρόωρο. Όταν όμως είναι γνωστή η παλαιότητα ενός αγωγού, είναι απολύτως θεμιτό να ζητείται να δημοσιοποιηθούν τα τεχνικά πρωτόκολλα με τα οποία πραγματοποιούνται οι μεταβολές της πίεσης.
Το πρόβλημα, επομένως, δεν τελειώνει όταν κλείσει η εκσκαφή.
Αντιθέτως, τότε αρχίζει η λογοδοσία.
Πρέπει να μάθουμε ποιο σχέδιο εφαρμόστηκε, ποιες υπηρεσίες ενεργοποιήθηκαν, πόσες υδροφόρες υπήρχαν διαθέσιμες, εάν ζητήθηκε εξωτερική συνδρομή, τι προβλέφθηκε για τη δημόσια υγεία, τι συνέβη με τις επιχειρήσεις και τον τουρισμό και, κυρίως, πότε θα αντικατασταθεί ο προβληματικός αγωγός.
Γιατί η συζήτηση δεν μπορεί να εξαντληθεί στο ποιος πρόεδρος έτρεξε περισσότερο ή ποιος αξίζει ένα «μπράβο».
Μια κρίση ύδρευσης δεν είναι ευκαιρία οικοδόμησης πολιτικού προφίλ. Είναι δοκιμασία του διοικητικού μηχανισμού.
Και το ερώτημα που μένει μετά από όσα συνέβησαν είναι πολύ συγκεκριμένο:
Όταν οι βρύσες στέρεψαν, πού ήταν ο μηχανισμός;
Πού ήταν οι υδροφόρες, ποιο σχέδιο ενεργοποιήθηκε, ποιες υπηρεσίες κινητοποιήθηκαν, ποια εναλλακτική τροφοδοσία προβλέφθηκε και ποιος είχε την ευθύνη του συνολικού συντονισμού;
Αυτές είναι οι απαντήσεις που χρειάζεται σήμερα η τοπική κοινωνία.
Όχι άλλους πρωταγωνιστές.
Πηγή: Rodopipress, Φωνή της Ροδόπης, Maronnews, Facebook
Σχόλιο Σύνταξης: Η ενδελεχής αυτή δημοσιογραφική παρέμβαση αναδεικνύει την επιτακτική ανάγκη πέρασμα από την ευκαιριακή διαχείριση των υποδομών σε έναν ολοκληρωμένο, θεσμικό σχεδιασμό Πολιτικής Προστασίας, όπου η προστασία της δημόσιας υγείας και της καθημερινότητας των πολιτών δεν θα εξαρτάται από πρόσωπα αλλά από λειτουργικούς μηχανισμούς.
